Insurrectionalisme
Zou je mij vragen “Ben jij insurrectionalist?”, dan moest ik na enig aarzelen bevestigend antwoorden. Die Opstand moet er komen; liever gisteren dan vandaag; individuele daden die eraan bijdragen hoeven niet collectief gesteund te worden om mooi te zijn; vernietiging is soms schitterend; beter passie dan plichtsbesef; de ratio wordt bij politieke kwesties – ook door radicalen – steeds overschat. Alle kooien moeten open en alle bajessen dicht, of beter nog: afgefikt. Het persoonlijke is politiek, en het verzet moet dan ook niet alleen tegen bazen en politici gericht zijn maar ook in het dagelijks leven plaatsvinden. We moeten niet vertrouwen op sociaaldemocratische partijen en niet werken aan de opbouw een revolutionaire ‘partij’ waaraan we onze eigen macht overdragen. Macht kaputt wass euch kaputt macht en gebruik steeds zowel je hart als je vuist. Maar waarom dan toch die twijfel bij de titel insurrectionalist?
Dat komt onder andere door teksten als ‘Tegen de logica van onderwerping’ van Wolfi Landstreicher. Landstreicher verwoordt overigens uitstekend wat er mooi en aantrekkelijk is aan het idee onmiddellijk en met overgave in verzet te komen. Het stuk zit vol aansprekende oneliners en leuke inzichten. Vooral zijn kritiek op de ratio, en daarmee samenhangend het pleidooi voor passie in zowel haat als liefde zijn prachtig. Lees zijn tekst, je kan er inspiratie uithalen en je er boos om maken, vaak nog binnen één alinea! Maar het is niet mijn bedoeling ‘Wolfi’ te vleien, en ik durf te betwijfelen of hij dat wel willen zou. Het is Landstreicher’s uitdrukkelijke plan om in een vlammenzee te belanden. Laten we Wolfi dan eren door hem af te branden.
Er staan dus juweeltjes in zijn stuk, maar ook veel onleesbaars, en bovendien ronduit verwerpelijke shit. Om te beginnen met het vergeeflijker punt, de onleesbaarheid. Waarom moeten insurrectionalistische teksten toch zo vaak onnavolgbaar zijn? Wil je weten wat een “insurrectionaire anarchistische projectualiteit” is? Leest Landstreicher! Hou je van zinnen als “Deze manipulaties – ingebed in de sociale structuur niet omdat overheersing overal en nergens is, maar omdat de instituties van overheersing regels, wetten, mores en gebruiken creëren die deze manipulaties opleggen – scheppen een logica van onderwerping, een vaak onbewuste neiging om overgave en volgzaamheid in je alledaagse verhoudingen in de wereld te rechtvaardigen.”? Leest Landstreicher!
Dat hebben veel insurrectionalisten gemeen met Franse postmoderne filosofen: ze zeggen anti-elitair te zijn – ‘Geen intellectualisme, noch domheid’ zegt Landstreicher bijvoorbeeld – maar formuleren bij voorkeur zo onleesbaar dat slechts weinigen er doorheen komen. De taal lijkt hier een middel om mensen buiten te houden, niet om te overtuigen. En mensen buitensluiten is niet alleen een makke van de vorm waarin de tekst komt, maar meer nog van de inhoud. Zijn oproep aan het individu om in actie te komen, laat uiteindelijk te weinig ruimte voor datzelfde individu, ik probeer dat hieronder uit te leggen. Ik denk dat mijn kritiek op deze tekst in wisselende mate ook gebruikt kan worden als kritiek op andere teksten uit insurrectionalistische hoek, en hoop dat ze daarmee enige algemene geldigheid heeft.

Sociaal of opstandig: een dilemma?
Landstreicher plaatst de focus op het individu en haar vrijheid, en bekritiseert de – bijvoorbeeld communistische – neiging om in opstand komen uit te stellen tot ‘de tijd rijp is’ in een denkbeeldige toekomst. Om een partijapparaat op te bouwen als voorwaarde om in actie te komen. Die neiging is naar zijn idee ook in anarchistische kringen veel te veel doorgedrongen. Wat hij te prijzen vindt is nu juist “de anarchistische erkenning van de primaire plaats van het echte, levende individu (in tegenstelling tot het gecollectiviseerde tandwieltje in het raderwerk en het abstracte concept van het individu) […], een wezen dat op onze eigen voorwaarden kan handelen om onze eigen verlangens en dromen te verwerkelijken.” Dat is mooi, maar er zijn een aantal dingen op aan te merken. Er zit volgens mij een cirkelredenering in de oproep steeds maar “gewoon jezelf te zijn” – om een oude VVD slogan aan te halen. Een slogan die Landstreicher blijkbaar met overgave aanhangt. Wie is die ‘ik’ dan, die ik blijkbaar moet zijn? Nu ja, het zal mijn vervreemding wel zijn, dat ik geen voet aan de grond voel bij het beantwoorden van die vraag? Maar het laat wel een bepaalde leegte. De oproep jezelf te zijn geeft geen inzicht in het soort toekomst dat je wilt opbouwen.
Een leegte die hij niet opvult door een sociale visie, integendeel. Een middenpositie aanhangen is altijd een beetje onbevredigend, maar ik zie in de oude tegenstelling tussen individualistisch en sociaal anarchisme geen andere mogelijkheid. Je kan je een extreme karikatuur van sociaal anarchisme voorstellen die pas in actie komt wanneer zo ongeveer iedereen er ‘klaar’ voor is. Dat komt nogal dichtbij een sociaal-christelijke gedachte en het ontneemt het individu inderdaad elke handelingsbekwaamheid. Maar het andere uiterste is een puur egoïstisch anarchisme dat geen enkele poging doet om iemand mee te krijgen, geen enkele acht slaat op de belangen van anderen, inclusief de ‘zwakkeren’ en neerkijkt op iedereen die niet exact in het eigen straatje past. Zo’n anarchist is Landstreicher.
Hij geeft zelfs blijk van een uitgesproken afkeer van alles wat zwakker is, en komt daarmee dicht in de buurt van Nietzsche, die hij ook citeert en wiens geest de hele tekst eigenlijk ademt. Ik wil overigens niet de oude cliché opvoeren dat die laatste een nazi avant la lettre was. Dat lijkt me onzin, bijvoorbeeld omdat Nietzsche nu juist een tyfushekel had aan meelopen, bevelsstructuren of wetgeving. Zelfs het idee van natuurwetten vond hij afstotelijk. Als zijn pet daarnaar stond. Maar antisociaal was hij wel, en dat is Landstreicher ook: “Een van de meest in het oog springende obstakels waar we nu oog in oog mee staan is medelijden voor zwakte en neurose. […] Als onze doelen waarlijk bevrijding en de vernietiging van de logica van onderwerping in alle gebieden van het leven zijn, dan kunnen we hier niet aan toegeven.” Voor de duidelijkheid: de ‘obstakels’ in dit citaat zijn geen bazen of politici, maar mogelijke kameraden die echter niet door Wolfi’s beugel kunnen.

Een oorlog tegen alles en iedereen?
Het idee dat we geen medelijden mogen hebben met anderen komt steeds weer terug. Bovendien zijn diegenen waarmee we geen medelijden mogen hebben, welgeteld volgens mij alle mensen die niet in onze eigen club zitten. Dat spreekt uit twee elementen die steeds weer herhaald worden. Ten eerste het idee dat de opstand niet alleen veel, maar blijkbaar alle instituties van onze samenleving moet vernietigen “de revolutionaire vernietiging van deze werkelijkheid waarin we leven” en ten tweede de echt walgelijk zelfingenomen, hijgerige neiging van ‘Wolfi’ tot een heldenverering van … zichzelf? : “het inzicht dat we een bepaald soort wezen moeten worden […] terwijl we de meest geduchte en machtige vijand in de ogen kijken: deze gehele beschaving – de staat, kapitaal, het technologisch systeem…Leven als een rebel, als een zelfgekozen anarchistisch revolutionair, vraagt een hoop wilskracht, vastberadenheid en geest […]. Daarom is een essentieel aspect van het ontwikkelen van een opstandige praktijk de transformatie van jezelf in zo een geestesvol, wilsvol wezen.”
Hij benadrukt steeds weer hoe onmenselijk het offer is dat hij maakt, en dat wij ook moeten maken, willen we niet bij de te vernietigen sociale orde horen. “Ja, ik weet het, het kan bijna niet van een mens gevraagd worden, maar ik doe dat, ik doe dat met volle overtuiging en zonder angst. Bovendien, als jij het niet ook doet, zonder reserves of bedenkingen en zonder angst, dan hoor je niet bij ons maar bij hen.” Van wie kennen we die redenering ook weer? Bovendien mag er dus voor een tegenstander – en ook de tegenstander in jezelf – geen enkele mededogen gekoesterd worden: “Zo een transformatie vindt niet plaats middels therapie, maar door het aanvallen van de sociale orde, zowel in haar verschijningen in de wereld, als in jezelf en je verhoudingen. Een onvermurwbare meedogenloosheid zou wel eens essentieel kunnen zijn voor deze taak”. In zijn nadruk op het ‘geestesvolle’, ‘wilsvolle’, verheven, manische en meedogenloze heeft hij veel weg van zestiende eeuwse protestante opstandelingen zoals Thomas Müntzer. Over Müntzer valt veel moois te vertellen – zoals zijn slogan ‘Omnia Sunt Communia!’ (Alles is van iedereen) – maar hij vond ook dat iedereen die niet verkozen was en door de heilige geest bezeten, een kopje kleiner gemaakt moest worden.
We kunnen dit de ‘Landstreicher Paradox’ noemen, een paradox die hij tot het uiterste drijft maar die velen ‘als anarchist’ in minder groteske en arrogante vorm als reëel dilemma wel zullen herkennen. Landstreicher is zo een groot liefhebber van de ongelimiteerde vrijheid van het individu, dat hij alles wat die vrijheid in de weg staat met wortel en tak uit wil roeien. Het enige dat er voor alle anderen dan nog op zit is zich aansluiten bij dit pleidooi of tot vijand verklaard worden, wat van die vrijheid nogal een fictie maakt. Tijdens het lezen van de tekst kan je jezelf achter de oren krabben “Sta ik aan de goede kant van de lijn, of wordt het oppassen?”
Er zit een duidelijke overeenkomst in datgene wat ik Landstreicher hier kwalijk neem, en wat men vaak voor de voeten geworpen krijgt wanneer men zegt anarchist te zijn. Het verwijt is dan dat het verwerpen van de wet antidemocratisch is, en arrogant. Antidemocratisch is het natuurlijk niet (per se) als je de vertegenwoordigende ‘democratie’ verwerp. Als je geïnteresseerd bent in ‘democratie’ als zelfbestuur ligt het verwerpen ervan juist voor de hand. En is het arrogant om te zeggen dat je fundamentele problemen hebt met de instituten en de cultuur van de samenleving waarin je leeft en dat je ervoor strijdt die samenleving te veranderen? Als dat arrogant is dan is elk revolutionair idee dat. Maar om te zeggen dat die samenleving uitsluitend rotzooi heeft voortgebracht – behalve natuurlijk jouw fraaie, dappere zelf – daarvoor lijkt me ‘arrogant’ nog lang niet de lading dekken.

De Pol Pot van de vrijheid
Wat Pol Pot was voor de gelijkheid, wil Landstreicher zijn voor de vrijheid. Pol Pot zei “In Cambodja bezit iedereen gelijkelijk niets”. En meende dat ook, onder Broeder Nummer 1 geen Animal Farm-achtige toestanden, waar de varkens de leiding van de boerderij op zich namen en al snel niet meer te onderscheiden waren van de mensen van de omringende boerderijen. Nee, toen Phnom Penh na jaren guerrillastrijd was ingenomen en de kameraden aangekomen bij het koninklijk paleis konden vaststellen dat het gelukt was, kon er volgens zijn tweede man nog net een feestelijk knikje af om de overwinning te vieren. Maar die nacht sliepen de kameraden – inclusief de leider dus – gewoon op de stoep van het paleis. Even oprecht is Landstreicher misschien ook wel in zijn overtuigingen. Maar waar je zonder jezelf tegen te spreken wel – zoals de Rode Khmer – kan stellen “Wij gaan jullie gelijk maken, of je het nu wilt of niet”, ligt dat voor “Wij gaan jullie vrij maken, of je het nu wilt of niet” toch anders. Landstreicher’s passie voor de vrijheid brandt zo hoog dat andere overwegingen erdoor verzengd worden, en uiteindelijk die vrijheid zelf ook, als de slang die zichzelf in de staart bijt. Dat is een korte bewoording van de Landstreicher Paradox: “Wees vrij of sterf!” En wel exact zo vrij als ‘wij’. Mooie vrijheid is dat. De vrijheid om precies zo te zijn als Wolfi Landstreicher.

Zie ook:

As the discussion about the squatting ban is finally kicking off I’ll hereby try to add some insights to the situation. In English because of the international character of the squatting movement in the Netherlands as well as having the prospect of having to appeal on solidarity actions from abroad in the near future and thus it would suit us to keep our discussions on theory and practice as accessible as possible, also for those beyond the imaginary borders of the Dutch nation.

In this article I’ll be, besides giving some insights myself, sometimes referring to an article that has been recently posted on the Dutch Indymedia to complement, critique and provoke further discussion. This being the article ‘Anarchist perspective on the squatting ban’ written by ‘A collective‘. Besides that I want to highlight ‘The political bankruptcy of the squatting movement’ (published in Dutch) written under the name of ‘Luca Voorhorst’ (a well recommended read!) as I fully share her or his analyses of the Dutch squatting movement and instead of rewriting all the arguments I’d make more sense to read this as well and see the texts as complementary to each-other. As this article hasn’t been translated to English yet I’ll try to do so as soon as possible to keep this discussion as accessible as possible to everyone involved in the squatting movement.

Yet again it has to be said that this is a critique of the most common tendency’s within the Dutch squatting movement and luckily enough there’s quite some inspiring exceptions to these.

The impotence of contemporary Dutch squatting as a tool for radical social struggle
The Netherlands has a long and wild history of squatting starting in the early sixties. Throughout the past decades it has taken very different faces though it has to be said this was never a homogenous one. It’d be fair to state that in the past decade there’s been a strong de-politisation within the movement where a rather big part does not affiliate itself with radical politics anymore and for another part has become merely an identity that complements a countercultural identity; to squat as to fulfil the expectations of a rebellious ‘radical’ and countercultural image. Squatting has become a commodity. It’s merely a way to live for (pretty much) free for some and is something that complements their ‘anarchist identities’ to others. Most squatted spaces have been limited to either just housing or to places where we ‘consume (politics…?)’ as if running our in-crowd people’s kitchens in itself constitutes a political action. This is not to denounce the importance of having what we could call ‘positive’ initiatives within our movement. They are an essential part in the struggle for change. Though when this is predominantly the case without a constant critique and attack (whatever shape that might take) on contemporary society then the building of this alternative culture has become an end instead of a means, something that exactly runs along the lines of the arguments that some more reformist-orientated groups have made in offence to the squatting ban and this is something that allot of self-proclaimed radicals claim to disagree with.

Therefore I’d like to critique a phrase in the text that was written by ‘A collective’. Please consult the original article as well as these things are taken out of context and thus give an incomplete picture of the full statement they’re trying to make. So the ‘A collective’ states: “…squatting is an alternative way of living. It is not a third option to buying or renting a house. It is the complete opposite”. I have to disagree on this statement, first of all because I wouldn’t want to label squatting in itself as an alternative way of living. As it is put here the mere fact that one squats could be seen as a break with normality and that it is so regardless of the further praxis of it’s inhabitants and users. And thus it contradicts itself in stating that it is not a third option to renting or buying as squatting in itself, being a (semi-)legal way of getting space the mere act of squatting a space is in itself nothing but an alternative way of consuming, another way of getting space, for free, but still well within the margins of the legal framework that the state has put us in.

And this legal frame work that is so accepted, even by some of our anarchist friends in the movement, that restricts our possibilities and even more our imagination in what we could use the tool of squatting for in a context of social struggle. It’s also this legal framework that has shaped the squatting movement to what it now predominantly is, begging the state for acceptance and tolerance as the movement fulfils all these functions that are so terribly important to our society. The only spaces where alternative culture can roam freely and where we’ll have our parties! (…and shut the fuck up about how messed up contemporary social and economic organisation is). The only spaces where people on the margins of our society can find space! (..and thus instead of furthering critique and attack on the very condition that lead these people to being on the margins of society they become pacified yet they stay in a precarious situation). Opening space for some within our own ranks to denounce those going beyond institutionalised forms of protest to keep their space as there, all of a sudden, a line is crossed from the legal activity of squatting in itself to defending our spaces and in doing this breaking the law. It opened the path for the ‘friendly’ squatter, the cultural activist, the ones critical about our society but nonetheless not willing to challenge it in any way that goes beyond the ways the state gives us. It gave way to a split between the ‘good’ and the ‘bad’ squatter, us ‘bad’ squatters being left, wondering how to profile ourselves in this whole issue around the squatting ban, being unable to affiliate to most arguments put forward by the lobby monsters that our co-squatters can be.

And that’s perhaps one of the main problems of the radical political movements within the contemporary Dutch squatting movement. This legal framework created a schizophrenic situation where anarchists and left radicals are jumping out, and back in, the margins of the legal system. An activity that we perceive to be radical, or at least perceive to have some potential as a tool for radical politics has become an almost fully institutionalised form of protest. In being so creating a split between parts of the movement willing to go beyond institutionalised forms of resistance and those wanting to stay within it and in being so also losing a big potential in being a tool for social struggle. In my opinion this fact hasn’t been recognised as broadly as it should’ve been among the radical communities in the Netherlands. Awkwardly struggling to try staying within the margins when it comes to squatting and accepting the limits being put on us always left us somewhat uncomfortable. Especially in the Netherlands where most of the radical communities are organised in and around the squatting movement and the squatting movement works as (or at least should work as…) a catalysator for other aspects of social struggle it’s quite devastating being stuck in and organised around something that in itself merely constitutes a break with normality, not challenging social and economic organisation in itself, maybe sometimes giving alternative examples to it but never breaking with it and in this also providing us with an ‘alternative’ comfort zone. In the best cases we left people inspired with our alternative ways of organisation and leaving them thinking; “Isn’t it great that this is possible within our great liberal democracy..?” or something along these lines… How inspiring and great the initiatives might even be, they become a part of the contemporary society instead of challenging it. It’s lost it’s radical potential by staying within the boundaries of what’s accepted by the state and in so lacking the ability to challenge people’s perception on what’s wrong with contemporary social and economic organisation as well as these very boundaries the state puts upon us. I feel the need to emphasise here that I’m not stating that no means are good if they’re legal. I’m just putting forth some arguments why I think the illegality of a certain means might challenge our entire society more, in some aspects, than legal means might do.

Partly this schizophrenic situation might also explain the “…lack of analysis on the squatting issue from the side of the anarchists” – ‘A collective’. I slightly disagree as the topic is being discussed thoroughly among anarchists. Perhaps the lack of expression beyond personal conversations is explainable trough the schizophrenic position we take as anarchists facing the squatting ban. But slowly but surely it’s becoming apparent that this is nothing but a silence before the storm. Once the squatting ban is truly in place and when it will become clear how the state will deal with it in practice (which, especially in the Netherlands, all too often differs strongly from what’s in the books..), only then there’ll be a solid ground for anarchist organisation in the context of squatting. We never asked for our freedom, we took it, and we will keep doing it. The only organisation that is to be done for now is the collective discussion on how to position ourselves within the current reformist struggle to stop the ban on squatting, how we will organise squatting when it won’t be legal anymore and how we will deal with the prospect of repression.

And let’s try to see the positive sides of the whole story which have been expressed rather awkward and sometimes even blatantly disturbing “…making squatting illegal again it might even rid us of the parasitical element that has infested the squatting scene.” – ‘A collective’. Though I have to strongly disagree on the way the ‘A collective’ states it, especially labelling solely counter cultural elements in our communities as “parasitical”, we are facing a situation where ‘squatting’ is going to be ours again in its full potential. Where it’ll be solely the ground of radical critique and struggle against contemporary society and where this very form of protest will not be diluted by reformist tendency’s. This is not a plea for marginalisation of our movement but rather a callout to prepare for the building of an actual radical movement instead of sharing ground with reformist groups and being left with the impotent tool of squatting as it is now.

Let’s prepare ourselves for a time where squatting will be the ground for realising inspiring alternatives to contemporary society, not being a part of it. Lets prepare ourselves for creating grounds where to organise ourselves from politicly. Lets look forward to having truly liberated spaces again, where entering these spaces constitute a step out of contemporary society, where political discussions and practice find a space again. Where we can find the flaws in our ideas and socialisation and challenge ourselves in the process of building egalitarian communities. Where we can organise revolutionary solidarity with our friends in need here, everywhere, anywhere. Where we will meet people to try and realise the dreams we have in these liberated spaces but perhaps even more beyond the walls of these spaces.

Let the squatting ban be a slap in the face of those who’ve believed the lies of the state and were content with finding space in the margins of this society, ignoring the fact that this is a privileged position. Not bothering the situation of the less privileged in our society and taking comfort in the so called ‘free spaces’. Let it be a wake up call that the state doesn’t want us to challenge their lack of imagination, doesn’t want us to challenge the lack of joy in our everyday lives, a joy that we can not find in contemporary social organisation. And let them realise that if they want to keep their free-space that we’re going to have to challenge the entire structure of social and economic organisation and that those who stayed outside the margins of privilege while we were stuck in our comfort zones deserve our solidarity, wake up, you’re one of them now.

Welcome to the ‘wonderful’ world of the marginalised, where the mask of our great liberal democracy shatters in front of you, where you’re in constant conflict with the state, where you realise that you’re lucky because people get fucked over by the state far worse for far less then for what you perceive to be a ‘basic right’. But lets not forget it’s also a place where imagination, passion, desire and dreams can roam freely. Now is the time to start finding your friends and see what we can do when the time’s there as it’ll be a time of joy but as well a time of repression, let’s get ready..!

Zwartboek kraker

“…With your hands on your head
Or on the trigger of your gun?”

Disclaimer:
It has to be said that in being outside the margins of our legal system as a squatter we have to beware for an over-romanticisation of that situation. There’s nothing romantic about being locked up for not having the right passport etc.. But like I stated before, this only puts more weight on the need for solidarity to all those outside of the margins. I also realise I might sound slightly  over-positive on the whole situation, I guess in a way it’s trying to be a counterweight to the self-defeatist stance allot of our friends are taking in stating that it’ll all fall apart anyway after the squatting ban. This article is not intended to deny the possible repression and the fucked up situations we’re facing but rather to inspire and urge people to get organised.

“Wer nicht kämpft, hat schon verloren.”
- Bertolt Brecht

Recommended reading:

‘The political bankruptcy of the squatting movement’ by ‘Luca Voorhorst’ (in Dutch)

‘Anarchist perspective on the squatting ban’ by ‘A collective’

‘The poverty of Idealism: On the nature of struggle’ by ‘Schrift’

Een kort verslag van de demonstratie
De dag begon in ieder geval mooi, ondanks het matige weer, met een mooie opkomst van meer dan 200 mensen. Een opkomst waar we met een thema (nouja, niet het thema op zichzelf, maar 1 mei als dag om diverse thema’s uit te lichten eigenlijk..) wat pas recentelijk op de agenda gezet is binnen dit deel van de radicaal linkse en anarchistische beweging best blij mee mogen wezen. Na enkele toespraken op het verzamelpunt waar ik slechts vlagen van heb meegekregen en dus niet echt over kan oordelen werd er duidelijk gemaakt dat de smeris zich afzijdig dient te houden van de demonstratie, een goede zaak als je het mij vraagt. De demonstratie begon te lopen en toen we na de spoorbrug op het fietspad weggezet werden namen mensen gelukkig het initiatief om de autoweg op te lopen. Wat denken ze wel… Grapjassen.. Kort daarna kwamen we bij de eerste stop, het nieuw gekraakte sociale centrum wat waarschijnlijk in de nabije toekomst ontruimd gaat worden. Na een korte toespraak ging het hele gebeuren weer verder richting de buurt de Wolfskuil, nog een toespraak over precaire woonsituaties, weinig meegekregen van de inhoud maar an sich zeker een goede zaak. En weer verder hobbelen, terug richting het centrum van de stad. We lopen door de spoortunnel waar een toespraak wordt gehouden door de anarcha-feministische groep Dolle Mollies en er worden stencils en leuzen gespoten op de muren, tof! Kort daar na komen we aan bij een kruising waar de smeris rechts van ons de straat dichtgooit en waar zich ook het Adecco uitzendbureau bevind. Tot zover een kort verslagje van de dag, laten we nu eens kijken naar wat er daar gebeurde.

Er was een groep die naar de Adecco probeerde te komen, waar de smeris gelijk lekker op begon te slaan, aangenaam verrast was ik dat mensen dat niet zomaar pikten en terugsloegen, iets wat voor de Nederlandse smeris een duidelijk (nog) onwennige situatie creëerde. Achteraf begreep ik dat er het de bedoeling was hier ook een toespraak te houden aangezien Adecco één van de uitzendbureaus is welke bewakers werven voor vreemdelingenbajessen. Daar kwam weinig van terecht door de directe escalatie toen we op dit punt aankwamen. De chaotische situatie werd door sommigen ook aangegrepen om de Adecco aan te vallen en de ruiten eruit te smijten. Met hier en daar een dolle smeris en de absurde situatie van het paard dat genoeg had van zijn of haar onderdrukker en deze op de grond deponeerde (hahaha) was de chaos compleet. Deze situatie hield voor een goede 5 tot 10 minuten aan en mensen begonnen de hergroeperen en poogde de demonstratie in een inmiddels flink uitgedunde groep verder te zetten (en waren hooguit nog zon 150 mensen over).

De functie van de escalatie
Als ik terug kijk naar de demonstratie is dat overwegend met een positief gevoel, mede ook door de korte escalatie die plaatsvond bij de Adecco. Het dogmatische pacifisme en de pathetische hang naar de-escalatie die naar mijn idee de regel waren op Nederlandse demonstraties in de afgelopen jaren werden even achter ons gelaten door een aanzienlijk deel van de demonstratie. Mensen pikten geweld van de smeris niet en verdedigden de demonstratie en vielen aan waar daar de mogelijkheid voor was. Het eerder genoemde pacifisme en de hang naar de-escalatie waren mij al een goede tijd een doorn in het oog en een belangrijke demotivator om nog regelmatig Nederlandse demonstraties te bezoeken. Iedereen die een tijdje meeloopt en al de nodige keren de knuppel op zijn of haar smoel heeft gekregen heeft daar op den duur genoeg van. Ik denk dat het relatief grote aantal mensen, dat met een tegenovergestelde houding als het voorgenoemde, de demonstratie verdedigde en waarbij sommigen ook de Adecco aanvielen een indicator zijn dat ik niet de enige ben met deze frustraties. Ik wil hierbij ook even wat quotes aanhalen van onze blauwe vrienden, onlangs gepubliceerd in de Pers; “ ‘We grijpen tegenwoordig harder in’, zegt Ron Looijen, woordvoerder van de Raad van Korpschefs. ‘Dat is wat de maatschappij vraagt.’ “ zie het hele (misselijkmakende) artikel: http://www.depers.nl/binnenland/475021/Politieknuppel-is-voor-iedereen.html . Als dat is hoe de situatie ervoor staat dan moeten wij daar ook maar op anticiperen lijkt mij zo.

Voor de rest wil ik er niet teveel over kwijt aangezien ik me grotendeels kan vinden in hoe de situatie verlopen is. Al met al beschouw ik deze gebeurtenis vooral als een fysieke uiting van een aanzienlijk deel binnen de beweging om te breken met de eerdergenoemde demonstratiecultuur en is in deze zin nuttig geweest.

Bewuste escalatie
Binnen de opkomende tendens van het insurrectionisme cq. opstandig anarchisme wordt veelal gerept over een werken aan een escalatie van maatschappelijke spanningen. Iets waar ik mij in kan vinden. De vraag is of het bewust laten escaleren van een (in Nederland vrijwel altijd kleine) demonstratie een constructieve manier is om hier naar toe te werken. Persoonlijk denk ik eigenlijk van niet. Zoals ik al eerder heb gezegd wil ik de gehele situatie zoals die ontstond op de 1 mei demo een zeker nut toekennen. Ik zou het echter niet als een constructieve trend zien om bewust op escalatie van demonstraties aan te sturen.

Allereerst wil ik de vraag opwerpen of het verstandig is om binnen een demonstratie die niet enkel bestaat uit mensen die dezelfde ideeën als jou aanhangen en waarin je niet met genoeg kameraden bent om een aparte blok te vormen dat op een gegeven moment een eigen weg kiest los van een grotere demonstratie zo een escalatie te ontketenen. Uit de vele reacties (helaas overwegend inhoudsloos…) blijkt in ieder geval dat veel mensen het niet bijzonder waarderen. Nu vindt ik dat we ons zeker niet moeten conformeren aan eisen van andere delen van de beweging, maar ze bewust afstoten door structureel dit soort acties te plannen lijkt me ook geen zinnige weg om in te gaan.

Wanneer we het over escalatie hebben van maatschappelijke spanningen moeten we het woord escalatie niet te letterlijk nemen en bij wijze van spreke iedere stoepsteen naar alles dat blauw is gaan smijten. Een kleine escalatie op een bepaald moment draagt zeker niet persé bij aan een grotere escalatie van maatschappelijke spanningen. We moeten erbij stilstaan wat het effect van een bewuste escalatie kan zijn en zien of het een constructief moment en de plek is om dat binnen de context van een demonstratie te doen. Is het soms niet meer zinvol om een andere tijd, plaats etc. te kiezen? Willen we liever niet een potentieel creëren om alle Adecco’s de wereld uit te helpen? Om alle dingen die ons vervreemden van onze verlangens, wat ons en onze medemensen onderdrukt, om die de wereld uit te helpen? Ik wil niet stellen dat het zinloos, laat staan onterecht is om de ruiten van één Adecco eruit te smijten maar we moeten op zijn minst een overdenken of dit een constructieve manier is om dit te realiseren. Een handvol ruiten van 1 filiaal van een bedrijf eruit te gooien heeft op zichzelf weinig te maken met een escalatie van maatschappelijke spanningen.

Zoals al eerder gezegd, volgens mij is weloverwogen terughoudendheid gewenst. Overwegend om onszelf niet te marginaliseren binnen onze eigen kringen en zeker niet minder om de dynamiek waarin je mensen meesleurt die heftige gevolgen kunnen hebben. Terughoudendheid lijkt me gewenst bij potentieel gewelddadige situaties. De dynamiek waar mensen in worden meegetrokken tijdens een escalatie kan bijzonder vervelend uitpakken en daar moeten we rekening mee houden; kinderen, mensen zonder papieren enz. enz. op demonstraties (iets waarbij je je af kan vragen of dat überhaupt een goed idee is aangezien de escalatie zeker niet persé van ons uit komt). Je draagt ook verantwoordelijkheid voor de mensen met wie je samen de straat op gaat en dat mogen we nooit vergeten, ondanks een verschil in tactieken zijn het uiteindelijk veelal mensen met wie we veel delen en met wie we samen iets proberen te bereiken en het zou volgens mij een domme keus zijn hen van ons te vervreemden.

Tot slot
Deze vragen wil ik enkel opwerpen omdat ik geen zelfkritiek terugvind in de tekst van Olie op het Vuur wat ik erg jammer vind. Ik vraag me ook af of het verstandig is om een verslag in een bepaald jargon te schrijven dat ons insurrectionisten zo eigen is met enkel een fixatie op een overwegend korte (maar belangrijke) gebeurtenis binnen de demonstratie en daarbij de rest bijna volledig buiten beschouwing te laten. Vooral het feit dat het slechts een verslag is in plaats van een reflectie op de gebeurtenissen. Laten we niet zonder enige zelfkritiek dingen de hemel in prijzen…

Hoe dan ook, het was een mooie dag die volgens mij ook zeker op bepaalde vlakken voor onszelf constructief is geweest en waarbij daarnaast ook een mooie demonstratie is gelopen waarbij op toffe plekken toespraken gehouden zijn.

En ik hoop dat dit enigszins een aanzet kan zijn over de situatie die zich voordeed. Niet enkel tussen mensen die voor of juist tegen de hele gebeurtenis bij Adecco waren maar ook voor beide groepen om kritisch naar hun eigen theorie en praktijk te kijken.

Gabriel Kuhn is going to talk about his recently published book “Sober living for the revolution; Straight Edge and radical politics.”

About the straight edge / hardcore punk movement, radical politics within this subculture and straight edge within/as radical politics.

Flyer after the click.